Finveen - Financieel toezicht

Kruimelpad

Inhoud pagina: Financieel toezicht

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) houdt financieel toezicht op de provincies en de gemeenschappelijke regelingen waaraan provincies deelnemen.
De provincies houden financieel toezicht op de gemeenten en de overige gemeenschappelijke regelingen.

Zelf verantwoordelijk

Het financieel toezicht op provincies en gemeenten is gebaseerd op de Provincie- en Gemeentewet en gaat er van uit dat provincies en gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor een gezond financieel beleid. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is de toezichthouder op de provincies en Gedeputeerde Staten (GS) zijn de toezichthouder op de gemeenten. De minister van BZK respectievelijk GS laten de provincies en gemeenten hun eigen verantwoordelijkheid, maar zien toe op (mogelijke) verstoringen van het materiële evenwicht op de begroting en het structurele evenwicht via de meerjarenraming. Van materieel evenwicht is sprake indien de structurele lasten ten minste worden gedekt door structurele baten (begrotingsevenwicht). Voor een doorlichting van de financiële positie van een gemeente kan een begrotingsvergelijking worden gedaan.

Toezichtvorm

Repressief toezicht (toezicht achteraf) is regel, preventief toezicht (toezicht vooraf) uitzondering. De minister van BZK en GS informeren jaarlijks voor aanvang van het begrotingsjaar de provincies en gemeenten over de toezichtvorm die in dat begrotingsjaar van toepassing is. De toezichtvorm wordt gebaseerd op onderzoek naar de financiële positie van de provincie en de gemeente. In dat onderzoek spelen het materiële evenwicht en het afwegen van risico's een belangrijke rol. Preventief toezicht wordt in principe ingesteld bij een begroting die (op termijn) geen materieel evenwicht vertoont. Het instellen van preventief toezicht is ook mogelijk indien sprake is van een tekort bij de jaarrekening. De provinciale- en gemeentebegrotingen moeten worden goedgekeurd door de toezichthouder als er preventief toezicht is ingesteld. De minister van BZK rapporteert aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal over de bevindingen in het kader van het uitgeoefende financiële toezicht op de provincies in de vorm van een jaarlijks Toezichtverslag. Een aantal provinciale toezichthouders brengt jaarlijks ook een verslag uit over hun bevindingen vanuit het toezicht op de gemeenten.

Het BBV

De voorschriften voor de provinciale- en gemeentebegrotingen en jaarstukken zijn vastgelegd in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en worden nader toegelicht en uitgewerkt in documenten van de Commissie BBV Commissie BBV (extern) .

Beleidskader

De gezamenlijke toezichthouders (de minister van BZK en de provincies) hebben afspraken gemaakt over de wijze waarop het financiële toezicht wordt uitgeoefend. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 'Zichtbaar toezicht' 'Zichtbaar toezicht' (extern) , dat met ingang van de begrotingen 2009 van toepassing is.

Toetspunten

Bij het toezicht hanteren de toezichthouders toetspunten met betrekking tot de paragrafen en de gemeenschappelijke onderzoeken.

Goede voorbeelden

Een aantal goede voorbeelden bij de begroting zijn opgenomen in Handreikingen voor de paragrafen. U kunt contact opnemen met de desbetreffende toezichthouder voor eventuele good practices van (onderdelen van) begrotingen en paragrafen.